ENVIRONMENTAL RADIOACTIVITY LABORATORY
INRASTES, NCSR “Demokritos”, Athens, Greece

RADIATION PROTECTION AND RADIOECOLOGY
Research ... Scientific and Technological Services

Research

Home   Methods Research Publications Info Contacts

INFO
Radiation protection terminology - English to Greek dictionary 

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 
 

absorbtion - απορρφηση - για σωματδια: κθε αλληλοεπδραση με πλρη μετδωση της ενργειας των σωματιδων στο απορροφν μσον.
accident (nuclear) - ατχημα (πυρηνικ) - ατχημα σε μονδα της πυρηνικς βιομηχανας.
accident (radiological) - ατχημα (ραδιολογικ) - ατχημα που σχετζεται με ραδιολογικς επιπτσεις.
accumulation - συσσρευση .
actinides - ακτινδιa
Actinium ( Ac ) - Ακτνιο
action levels - εππεδα ενεργοποησης διαφρων μτρων ακτινοπροστασας.
activation - ενεργοποηση - η μετατροπ σταθερν πυρνων σε ραδιενεργος ως αποτλεσμα πυρηνικν αντιδρσεων.
activity - ενεργτητα - ο ρυθμς ραδιενεργν διασπσεων. Μονδα SI: Bq (Bequerel). 1 Bq = 1 s -1 - μα δισπαση αν δευτερλεπτο.
acute irradiation / dose - ντονη ακτινοβληση / δση - ακτινοβληση με υψηλ ρυθμ δσης (σημαντικ δση που λαμβνεται σε μικρ χρονικ διστημα) .
ALARA (As Low As Reasonably Achievable) - βασικ αρχ της Ακτινοπροστασας.
alpha-particles - λφα-σωματδια - στοιχειδη σωματδια με θετικ φορτο, αποτελομενα απ 2 νετρνια και 2 πρωτνια. Προκαλον μεσο οντισμ.
alpha spectrometry - λφα φασματομετρα
Americium ( Am ) - Αμερκιο 
annihilation - εξαλωση - η μετατροπ σωματιδων με μ μηδενικ μζα ηρεμας σε γ-κβντα.
annual dose - ετσια δση .
artificial radioactivity - τεχνητ ραδιενργεια - η ραδιενργεια των ισοτπων τεχνητς προλευσης.
artificial radionuclides - τεχνητ ραδιονουκλδια - τα ραδιονουκλδια / ιστοπα τεχνητς προλευσης.
atom - τομο 
attenuation - εξασθνιση - η μεωση του αριθμο των σωματιδων /και της ενργεις των ως αποτλεσμα της αλληλεπδρασς των με την λη.

background - υπβαθρο - σμα /φσμα / πεδο, το οποο υπρχει παρλληλα και ανεξρτητα απ το ανιχνευμενο μγεθος.
back-scattering - οπισθοσκδαση - η σκδαση σε γωνες > π/2.
bad geometry (of measurement) - κακ γεωμετρα (μτρησης) - γεωμετρα μτρησης με χαμηλ απδοση, υψηλ υπβαθρο κ.α.
Barium ( Ba ) - Βριο.
basic radiation protection standards - βασικ πρτυπα ραδιολογικς προστασας - τα πρτυπα που αναφρονται σε δσεις.
Becquerel (Bq) - μονδα μτρησης της ενεργτητας.  1 Bq = μα δισπαση αν δευτερλεπτο.
benefit (from certain irradiation) - φελος (απ δεδομνη ακτινοβληση) - η (κατ προτμηση ποσοτικ) αξιολγηση των θετικν επιπτσεων μιας κθεσης σε οντζουσες ακτινοβολες (π.χ. μιας ακτινογραφας).
beta-particles - βτα-σωματδια - ηλεκτρνια, στοιχειδη σωματδια με αρνητικ φορτο. Προκαλον μεσο οντισμ.
biological half-life - βιολογικς χρνος ημιζως
boiling water reactor - αντιδραστρας ζοντος δατος.
Bq (Bequerel). Μονδα μτρησης της ενεργτητας. 1 Bq = 1 s -1 - μα δισπαση αν δευτερλεπτο.
breeder reactor - αναπαραγωγικς αντιδραστρας.

calibration - βαθμονμηση.
calorimetric detectors / methods - ανιχνευτς / μθοδοι θερμομτρησης.
cancerogen - καρκινογνο (-ς ουσα).
cancerogenic (carcinogenic) effect - επακλουθο καρκινογνεσης.
Cerium ( Ce ) - Δημτριο
Cesium ( Cs ) - Κασιο
chain reaction - αλυσιδωτ αντδραση (σχσης).
chronic exposure - μακροχρνια κθεση
co-carcinogen - συνεργιστικ καρκινογνο.
collective dose - συλλογικ δση - το θροισμα των δσεων δεδομνου αριθμο ατμων. Μονδα μτρησης SI: man Sv
committed dose - δεσμευμνη δση - η συνολικ δση που (θα) επιφρει η πρσληψη ραδιενεργν ισοτπων.
Compton effect - φαινμενο Compton - η σκδαση γ-κβντων με μερικ απλεια ενργειας.
contamination - ρπανση .
controlled area - ελεγχμενη ζνη
cosmic rays / radiation - κοσμικ ακτινοβολα - κθε ακτινοβολα προερχμενη απ -  οφειλμενη σε πηγς του Διαστματος.
countermeasures - μτρα ακτινοπροστασας (σε περπτωση ραδιολογικν ατυχημτων).
critical group - κρσιμη ομδα - η ομδα του πληθυσμο που δχεται την υψηλτερη δση λγω περιοχς, ενασχλησης, συνηθειν κλπ.
critical group dose - η δση (της) κρσιμης ομδας - εκτμηση της μγιστης δσης απ δεδομνο ραδιολογικ συμβν.
critical organ - κρσιμο ργανο - το ργανο που δχεται την μεγαλτερη δση απ δεδομνο ραδιολογικ συμβν (οδ κλπ.).
critical pathway - κρσιμη οδς (διακνησης κποιου ισοτπου).
cumulative dose - συσσωρευτικ δση.
Curie ( Ci ) - παλαιτερη μονδα μτρησης της ενεργτητας. 1Ci = 3.7 E10 Bq .  
Curium ( Cm ) - Κιοριο


daughter product(s) - Θυγατρικ προντα (δισπασης).
dead time - νεκρς χρνος. Ο χρνος κατ τον οποο νας ανιχνευτς μα διταξη αδυνατον να ανιχνεσουν σωματδια.
decay constant - σταθερ δισπασης λ . Η πιθαντητα ενς πυρνα να διασπαστε κατ την περοδο Δt ισοται με λ Δt.
decay product(s) - προν(τα) δισπασης - τα (ραδιο)νουκλδια που παργονται απ την δισπαση ενς ραδιονουκλιδου.
decontamination - απορρπανση  
depleted uranium - απεμπλουτισμνο ουρνιο. Ουρνιο, απ το οποο χει αφαιρεθε μρος του ισοτπου U235.
deposition - see radioactive deposition.
derived levels - παργωγα ρια - ρια που αφορον μεγθη λλα απ τη δση και προκπτουν απ τα ρια δσεων.
detector - ανιχνευτς  
detriment (of health) - βλβη (υγεας).
directly ionising particles - μεσα οντζοντα σωματδια.
dose - δση - η ενργεια που μεταφρεται απ την ακτινοβολα σε μονδα μζας. Μονδα SI: Gy (Gray). 1 Gy = 1 J kg-1
dose rate - ρυθμς δσης - η αξηση της δσης αν μονδα χρνου.
dose (effective) - ενεργς δση - η δση μετ απ αναγωγ σε ισοδναμη δση γ-ακτινοβολας. Μονδα SI: Sv (Sievert). 1 Sv = 1 J kg-1
dose (effective equivalent, "effectance") - ενεργ ισοδναμο δσης - Η ενεργς δση μετ απ αναγωγ σε ισοδναμη ολσωμη δση απ γ-ακτινοβολα. Μονδα SI: Sv (Sievert). 1 Sv = 1 J kg-1 .
dosimetry - δοσιμετρα - ο κλδος της ακτινοπροστασας που σχετζεται με τον ορισμ και τον προσδιορισμ των δσεων.
dry deposition - ξηρ εναπθεση - η εναπθεση υλικν απ την ατμσφαιρα στο δαφος απουσα βροχοπτσεων.

early responce - πρτη απκριση (με διφορες ννοιες).
efficiency - απδοση - η (συνρτηση) απκριση(ς) μιας ανιχνευτικς διταξης στο ανιχνευμενο μγεθος.
electrons - ηλεκτρνια - στοιχειδη σωματδια με αρνητικ φορτο. Προκαλον μεσο οντισμ.
electron-volt ( eV ) - μονδα μτρησης της ενργειας στοιχειωδν σωματιδων. 1 eV =  1.6 E-19 joules.
emanation - κλυση - η εκρο αερου απ στερε υγρ υλικ (χρησιμοποιεται κυρως για το ραδνιο).
emergency (situation) - (κατσταση) εκτακτη(ς) ανγκη(ς).
emergency plan - σχδιο εκτακτης ανγκης.
emission - εκπομπ
emitter - εκπομπς - χαρακτηρισμς πηγς ακτινοβολιν
energy (gamma-, spectrum) - ενργεια γ-κβντων, φσμα ενεργειν
enriched uranium - εμπλουτισμνο ουρνιο ( σο αφορ το ιστοπο U235 ).
error (statistic, stochastic, systematic) - σφλμα (στατιστικ, στοχαστικ, συστηματικ (κποιων αποτελεσμτων)
eV (electron-Volt) - μονδα μτρησης της ενργειας στην πυρηνικ φυσικ. Παργωγα: keV (1000 eV), MeV (1000 keV) κ.α.
evacuation (of population) - εκκνωση (πληθυσμο) - μτρο για την μεωση των μεσων επιπτσεων (ενς πυρηνικο ατυχματος)  .
external radiation - εξωτερικ ακτινοβολα. Ακτινοβολα απ πηγς εκτς ανθρωπνου σματος. 

facility (nuclear) - εγκατσταση (πυρηνικ)
failure - αστοχα
fallout (radioactive) - εναπθεση (ραδιενεργς) - η μεταφορ ραδιενεργν ρπων στο δαφος. Μονδα SI: Bq m-2
fantom - εδωλο - παθητικ διταξη που προσομοινει (συνθως) κποιο ργανο και ολκληρο το ανθρπινο σμα. Χρησιμοποιεται για τον πειραματικ προσδιορισμ της κατανομς της δσης υπ διφορες συνθκες ακτινοβλησης.
fast neutrons - ταχα νετρνια
fatality - θανατηφρος εππτωση
fission (products) - σχση, (προντα πυρηνικς σχσεως)
food / trophic chain - τροφικ αλυσδα - η οδς διακνησης (κποιου ισοτπου). Π.χ. ζωοτροφς - ζα - νθρωπος.
fusion - σντηξη .

gamma rays / particles - γμμα ακτινοβολα - σωματδια με μηδενικ φορτο. Προκαλον μμεσο οντισμ.
gamma spectrometry - γμμα φασματομετρα - μθοδος προσδιορισμο του ενεργειακο φσματος της γ-ακτινοβολας
gamma spectrum - φσμα γμμα-ακτινοβολας - η κατανομ ενργειας των γ-σωματιδων
Ge(Li) detector - ανιχνευτς γερμανου - λιθου - τπος ανιχνευτ ημιαγωγο για γ-ακτινοβολα
Geiger-Muller detector - ανιχνευτς Geiger-Muller - τπος ανιχνευτ αερου, για ιοντζουσες ακτινοβολες. 
general public - ο γενικς πληθυσμς - οι μη επαγγελματικ εκτιθμενοι σε οντζουσες ακτινοβολες.
geometry of irradiation / measurement - γεωμετρα ακτινοβλησης / μτρησης - η (σχετικ) διταξη της πηγς ακτινοβολιν σε σχση με το απορροφν μσον.
Gray ( Gy ). Μονδα μτρησης της δσης. 1 Gy = 1 J kg-1  

half-life (period) - περοδος υποδιπλασιασμο - ο χρνος υποδιπλασιασμο της ενεργτητας ενς ραδιενεργο ισοτπου.
hazard - επικινδυντητα (με την στοχαστικ ννοια).
health physics - υγειοφυσικ.
heavy metals - βαρα μταλλα .
heavy water moderated reactor - αντιδραστρας βαρος δατος.
high resolution gamma spectrometry - γμμα φασματομετρα υψηλς διακριτικς ικαντητας. 
hormesis (of ionizing radiations) - οι (υποτιθμενες) θετικς παρενργειες των χαμηλν δσεων οντιζουσν ακτινοβολιν
hot chamber - θερμς θλαμος - θλαμος για διφορες εργασες με υλικ υψηλς ενεργτητας.
hot particles - θερμ σωματδια - μικροσκοπικ σωματδια με υψηλ ειδικ ενεργτητα.

IAEA - ΔΟΑΕ - ο Διεθνς Οργανισμς Ατομικς Ενργειας.
ICRP - International Commission on Radiological Protection - Διεθνς Επιτροπ Ραδιολογικς Προστασας. 
impact (radiological) - εππτωση (ραδιολογικ)
indirectly ionising particles - μμεσα οντζοντα σωματδια
INES - International Nuclear Events Scale - το σστημα ενημρωσης του ΔΟΑΕ για συμβντα πυρηνικς ασφλειας
inhalation pathway / dose - οδς / δση εισπνος
ingestion pathway / dose - τροφικ οδς / δση μσω της τροφικς οδο
internal radiation - εσωτερικ ακτινοβολα. Ακτινοβολα απ πηγς εντς ανθρωπνου σματος. 
Iodine ( I ) - Ιδιο
ion - ιν
ionisation - οντισμς - η διατραξη της ισορροπας φορου των ατμων με αποτλεσμα την (παροδικ) θετικ αρνητικ των φρτιση.
ionisation chamber - θλαμος οντισμο - ανιχνευτς αερου που βασζεται στην καταμτρηση του πρωτογενος οντισμο των ατμων στο εσωτερικ του.
ionising radiations - οντζουσες ακτινοβολες - ακτινοβολες που προκαλον τον οντισμ των ατμων, με τα οποα αλληλεπιδρον.
irradiation - ακτινοβληση.
isotope - ιστοπο.  

Justification principle - Αρχ της τεκμηρωσης - βασικ αρχ της Ακτινοπροστασας.
Joule ( J ) - μονδα μτρησης της ενργειας.


kerma - παλαι μγεθος μτρησης της εναπθεσης ενργειας απ οντζουσες ακτινοβολες.
Krypton ( Kr ) - Κρυπτ.


Lanthanum ( La ) - Λανθνιο
late impact / effects - μακροχρνιες επιπτσεις

latent period - περοδος επασης
Lead ( Pb ) - μλυβδος 
light water reactor - αντιδραστρας ελαφρο δατος .
limitation of doses - περιορισμς δσεων. Μα απ τις βασικς αρχς της ακτινοπροστασας. 
limits (primary, derived) - ρια ( βασικ, παργωγα )
local dose - τοπικ δση - δση σε περιοχ της τξης των μm, συνθως απ σημειακ πηγ.
Lucas cell - θλαμος σπινθηρισμν με επστρωση ZnS για την ανχνευση α-σωματιδων.

malignance - κακοθεια
medical exposure (to ionizing radiation) - ιατρικ κθεση (σε ιοντζουσες ακτινοβολες)
microdosimetry - μικροδοσιμετρα - η δοσιμετρα σε περιοχς της τξης των μm
moderator - απορροφητς, υλικ / διταξη για την μεωση της ρος σωματιδων.
mutation - μετλλαξη.

natural circulation reactor - αντιδραστρας φυσικς κυκλοφορας .
natural radioactivity - φυσικ ραδιενργεια - η ραδιενργεια των ισοτπων φυσικς προλευσης
natural radionuclides - φυσικ ραδιονουκλδια - τα ραδιονουκλδια / ιστοπα φυσικς προλευσης
Neptunium ( Np ) - Ποσειδνιο
neutron activation - νετρονικ ενεργοποηση - μθοδος προσδιορισμο χημικν στοιχεων μσω της ενεργοποησς των με νετρνια και της επακλουθης φασματομετρικς ανλυσης της εκπεμπομνης γ-ακτινοβολας.
neutrons - νετρνια - στοιχειδη σωματδια με μηδενικ φορτο. Προκαλον μμεσο οντισμ.
non-ionising radiation - μη ιοντζουσες ακτινοβολες
nuclide (radionuclide) - νουκλδιο (ραδιονουκλδιο).

occupancy factor - παργων κθεσης - συντελεστς παραμονς / διαμονς σε (υπ) δεδομνες συνθκες
occupational exposure / dose - επαγγελματικ κθεση / δση.
optimization - βελτιστοποηση.

pair production - αλληλεπδραση γ-κβντων με την λη, κατ την οποα δημιουργεται ζεγος ηλεκτρονου & ποζιτρονου.
passive (detection) method - παθητικ μθοδος (ανχνευσης) - μθοδος που βασζεται σε κποιο "φυσικ" μηχανισμ προσγγισης του ανιχνευμενου υλικο στον ανιχνευτ και χι στην βεβιασμνη συσσρευσ του.
pathway - οδς - ο δαυλος μσω του οποου γνεται η διακνηση κποιου (ραδιενεργο) υλικο
pattern - κατανομ
photoeffect - φαινμενο πλρους απορρφησης των γ-κβντων
photo-multiplier - φωτοπολλαπλασιαστς - οπτικο-ηλεκτρονικ διταξη για την ανχνευση ασθενν σημτων φωτς.
photon - φωτνιο.  
Plutonium ( Pu ) - Πλουτνιο
point source - σημειακ πηγ.
Polonium ( Po ) - Πολνιο.
positron - ποζιτρνιο.   
Potassium ( K ) - Κλιο.
potential alpha-energy concentration - ρος σχετικς με τη συγκντρωση θυγατρικν παραγγων του ραδονου.
pressure tube reactor - αντιδραστρας διαλων πεσης.
pressurised water reactor - αντιδραστρας πεπιεσμνου δατος.
probabilistic results - στοχαστικ αποτελσματα.
protons - πρωτνια - στοιχειδη σωματδια με θετικ φορτο. Προκαλον μεσο οντισμ.

qualitative analysis (of sample) - ποιοτικ ανλυση (δεγματος) - ο προσδιορισμς των ραδιενεργν ισοτπων.
quanta (gamma) - κβντα (γμμα) - τα στοιχειδη σωματδια της γ-ακτινοβολας.
quantitative analysis (of sample) - ποσοτικ ανλυση (δεγματος) - ο προσδιορισμς της ενεργτητας των ραδιενεργν ισοτπων (ολικς, οπτε δεν απαιτεται το ποιοτικ σκλος, η κατ ιστοπο, οπτε απαιτεται και η ποιοτικ ανλυση).

rad - παλαιτερη μονδα μτρησης της δσης. 1 rad = 0.01 Gy 
radiation - ακτινοβολα
radiation protection - ακτινοπροστασα
radioactive deposition - ραδιενεργς εναπθεση - η μεταφορ ενεργτητας σε μονδα της επιφνειας της Γης. Μονδα SI: Bq m-2
radioactive equilibrium - ραδιενεργς ισορροπα - η ιστητα της ενεργτητας δο ισοτπων λγω ιστητας των ρυθμν παραγωγς του δευτρου (απ το πρτο) και δισπασς του.
radioactive material - ραδιενεργ υλικ - συμβατικς ορισμς, ο οποος σχετζεται με δεδομνο ριο (τυπικ κθε υλικ εναι ραδιενεργ).
radioactive pollution - ραδιενεργς ρπανση .
radioactivity - ραδιενργεια - η ιδιτητα κποιων πυρνων να μετατρπονται σε λλους "αυθρμητα" - χωρς την συνργεια εξωτερικν παραγντων. 
radiological - ραδιολογικς , ο σχετιζμενος με κθεση σε οντζουσες ακτινοβολες
radionuclide / radioactive isotope - ραδιενεργ νουκλδιο / ραδιενεγ ιστοπο
Radium ( Ra ) - Ρδιο 
Radon - Ραδνιο - ραδιενεργ χημικ στοιχεο, το οποο συνεισφρει, μσω των θυγατρικν παραγγων του, στο 50% της δσης που δχεται ο ο νθρωπος απ τις οντζουσες ακτινοβολες φυσικς προλευσης.
recycling (of nuclear fuel) - ανακκλωση (πυρηνικο καυσμου).
reference material / source - υλικ / πηγ αναφορς - με γνωστ σσταση και ενεργτητα ισοτπων
relocation (of population) - μετακνηση (πληθυσμο) - μτρο για την μεωση των μακροχρνιων επιπτσεων ραδιενεργο ρπανσης μετ απ πυρηνικ ατχημα.
remedial actions - διορθωτικς παρεμβσεις - μτρα που στοχεουν στην μεωση των (ραδιολογικν) επιπτσεων σε μια περιοχ
rem - rad equivalent for man - η παλαιτερη μονδα μτρησης της ενεργο δσης. 1 rem = 0.01 Sv
resolution (energy) - διακριτικ ικαντητα (ενργειας) - η ικαντητα μιας αναλυτικς διταξης να διακρνει σωματδια διαφορετικς ενργειας. Τυπικ μονδα μτρησης: keV
risk - διακινδνευση - η πιθαντητα ενς συμβντος με αρνητικς συνπειες.
Ruthenium ( Ru ) - Ρουθνιο .

sample - δεγμα
scattering - σκδαση - η μεταβολ της κατεθυνσης ενς σωματιδου λγω αλληλεπδρασης με την λη του σκεδζοντος μσου
scintillation detector - ανιχνευτς σπινθηρισμν
semi-conductor detector - ανιχνευτς ημιαγωγο
solid state detector - ανιχνευτς στερες κατστασης
source (radioactive) - πηγ (ραδιενεργς)
specific activity - ειδικ ραδιενργεια - η ραδιενργεια αν μονδα μζας, γκου εμβαδο . Μονδες SI: Bq kg-1, Bq m-3, Bq m-2
spectrometry - φασματομετρα - ο προσδιορισμς του φσματος (ενεργειν)
spectrometry detector - φασματομετρικς ανιχνευτς - ανιχνευτς, ο οποος παργει σμα ανλογο με την ενργεια του ανιχνευομνου σωματιδου.
spectrum - φσμα - η κατανομ των τιμν ενς μεγθους.
stable isotope - σταθερ (μη ραδιενεργ) ιστοπο
Strontium ( Sr ) - Στρντιο
surface-barrier detector - ανιχνευτς επιφανειακο φραγμο - εδος ανιχνιχνευτ στερες κατστασης.

target - στχος - γενικ ννοια που ορζει να υλικ ως προς μα πηγ ακτινοβολιν.
technologically enhanced natural radioactivity - τεχνολογικ αυξημνη φυσικ ραδιενργεια.
Tellurium ( Te ) - Τελλοριο
TENORM - Technologically Enhanced Naturally Occuring Radioactive Materials -  ραδιενεργ υλικ με τεχνολογικ αυξημνη φυσικ ραδιενργεια.
terrestrial radionuclides / radiation - ραδιενεργ νουκλδια / ακτινοβολες του φλοιο της Γης.
thermal neutrons - θερμικ νετρνια (χαμηλς ενργειας)
Thorium ( Th ) - Θριο
toxicity - τοξικτητα
trophic chain - τροφικ αλυσδα (π.χ. ζωοτροφς - ζα - νθρωπος).

unstable isotope - ασταθς (ραδιενεργ) ιστοπο.
Uranium ( U ) - Ουρνιο  
uranium series - (ραδιενεργς) σειρ / οικογνεια του ουρανου.   

waste (nuclear) - απβλητα (πυρηνικ)
water-pool (nuclear) reactor - (πυρηνικς) αντιδραστρας τπου δεξαμενς. 
wet deposition - υγρ εναπθεση - εναπθεση υλικν απ την ατμσφαιρα στο δαφος με τη βροχ.  

x-rays - ακτνες Χ - γ-ακτινοβολα χαμηλν ενεργειν σχετιζμενη με μεταβολς της ενεργειακς στθμης των ηλεκτρονων.
Xenon ( Xe ) - Ξνο  

yield - παραγωγ (σωματιδων αν δισπαση, αλληλεπδραση κλπ.)

Zirconium ( Zr ) - Ζιρκνιο